تاثیر برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ بر اقتصاد کانادا

جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ بزرگ‌ترین دوره تاریخ این مسابقات است که با حضور ۴۸ تیم و ۱۰۴ مسابقه به میزبانی مشترک کانادا، ایالات متحده و مکزیک برگزار می‌شود. کانادا با میزبانی ۱۳ مسابقه در دو شهر تورنتو و ونکوور، انتظار دارد علاوه بر ارتقای جایگاه بین‌المللی خود، از منافع اقتصادی قابل‌توجهی نیز بهره‌مند شود. بر اساس ارزیابی اقتصادی انجام‌شده توسط Deloitte Canada برای فیفا، این رویداد می‌تواند حدود ۳٫۸ میلیارد دلار کانادا خروجی اقتصادی، ۲ میلیارد دلار افزایش تولید ناخالص داخلی، ۱٫۳ میلیارد دلار درآمد نیروی کار و ۷۰۰ میلیون دلار درآمد مالیاتی برای اقتصاد کانادا به همراه داشته باشد و به ایجاد یا حفظ بیش از ۲۴ هزار شغل منجر شود. با این حال، برخی مطالعات و گزارش‌های مستقل نیز نسبت به هزینه‌های بالای برگزاری و محدود بودن منافع بلندمدت این رویداد هشدار داده‌اند.

جام جهانی ۲۰۲۶: فرصتی برای رشد اقتصادی کانادا

رویدادهای بزرگ ورزشی همواره به عنوان ابزاری برای تحریک رشد اقتصادی، توسعه زیرساخت‌ها، افزایش گردشگری و ارتقای برند ملی کشورها شناخته می‌شوند. جام جهانی فوتبال، به دلیل گستردگی مخاطبان جهانی و حجم عظیم سرمایه‌گذاری، یکی از مهم‌ترین این رویدادها محسوب می‌شود. کانادا برای نخستین بار در تاریخ خود میزبان مسابقات جام جهانی مردان خواهد بود. این رویداد نه‌تنها فرصت اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند، بلکه زمینه‌ای برای توسعه صنعت ورزش، گردشگری و سرمایه‌گذاری خارجی نیز فراهم می‌آورد.

تاثیر جام جهانی بر تولید ناخالص داخلی کانادا

مطالعات Deloitte Canada نشان می‌دهد که هزینه‌های مرتبط با آماده‌سازی، ساخت و نوسازی زیرساخت‌ها، هزینه‌های عملیاتی مسابقات و مخارج گردشگران خارجی، موجب افزایش حدود ۲ میلیارد دلار در تولید ناخالص داخلی کانادا خواهد شد. این افزایش از طریق رشد فعالیت‌های اقتصادی در بخش‌های مختلف، از جمله ساخت‌وساز، حمل‌ونقل، خدمات و گردشگری حاصل می‌شود. در ادامه به برخی از آثار مهم جام جهانی بر اقتصاد کانادا میپردازد:

ایجاد فرصت‌های شغلی و افزایش درآمد نیروی کار

یکی از مهم‌ترین آثار اقتصادی جام جهانی، ایجاد فرصت‌های شغلی است. برآوردها نشان می‌دهد ایجاد یا حفظ حدود ۲۴٬۱۰۰ شغل و افزایش درآمد نیروی کار به میزان ۱٫۳ میلیارد دلار کانادا از مهم‌ترین پیامدهای این رویداد خواهد بود. این اشتغال‌ها عمدتاً در بخش‌های هتل‌ها، رستوران‌ها، حمل‌ونقل، امنیت، خدمات شهری، ساخت‌وساز، فناوری اطلاعات و رسانه‌ها ایجاد می‌شوند.

افزایش درآمدهای مالیاتی دولت

فعالیت‌های اقتصادی ناشی از برگزاری مسابقات موجب افزایش درآمدهای مالیاتی دولت خواهد شد. بر اساس گزارش فیفا و Deloitte، حدود ۷۰۰ میلیون دلار کانادا درآمد مالیاتی جدید برای دولت‌های فدرال، استانی و شهری پیش‌بینی شده است.

رونق گردشگری و صنعت خدمات

جام جهانی از بزرگ‌ترین محرک‌های صنعت گردشگری محسوب می‌شود. انتظار می‌رود میلیون‌ها هوادار فوتبال وارد آمریکای شمالی شوند که بخشی از آنان کانادا را به عنوان مقصد سفر خود انتخاب خواهند کرد. افزایش اشغال هتل‌ها، رشد صنعت رستوران، افزایش فروش فروشگاه‌ها، رونق حمل‌ونقل شهری و افزایش بازدید از جاذبه‌های گردشگری، از مهم‌ترین آثار این رویداد بر صنعت گردشگری خواهد بود. تورنتو و ونکوور بیشترین سهم را از این درآمدها خواهند داشت.

توسعه زیرساخت‌های شهری

یکی از مهم‌ترین مزایای بلندمدت جام جهانی، توسعه زیرساخت‌های شهری است. توسعه حمل‌ونقل عمومی، نوسازی ورزشگاه‌ها، بهبود سیستم‌های امنیتی، توسعه شبکه‌های مخابراتی و افزایش ظرفیت گردشگری از جمله سرمایه‌گذاری‌هایی هستند که حتی پس از پایان مسابقات نیز در خدمت اقتصاد کشور باقی خواهند ماند.

تقویت جایگاه بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی

برگزاری جام جهانی موجب افزایش دیده‌شدن کانادا در سطح بین‌المللی می‌شود. این موضوع می‌تواند سرمایه‌گذاری خارجی را افزایش دهد، تصویر بین‌المللی کانادا را تقویت کند، صادرات خدمات گردشگری را توسعه دهد و شرکت‌های بین‌المللی را برای سرمایه‌گذاری جذب کند.

رشد صنعت فوتبال و اقتصاد ورزش

جام جهانی موجب افزایش مشارکت جوانان در ورزش فوتبال می‌شود. رشد باشگاه‌های فوتبال، افزایش فروش تجهیزات ورزشی، افزایش سرمایه‌گذاری در آکادمی‌های فوتبال و توسعه لیگ حرفه‌ای کانادا از پیامدهای اقتصادی این موضوع به شمار می‌روند.

اثر چندبرابری هزینه‌های گردشگران بر اقتصاد

اقتصاددانان معتقدند هزینه‌ای که گردشگران در یک شهر انجام می‌دهند، چندین بار در اقتصاد گردش می‌کند. برای مثال، هزینه‌ای که یک گردشگر در هتل پرداخت می‌کند، به پرداخت حقوق کارکنان، خرید کالا، افزایش تولید و در نهایت افزایش درآمد مالیاتی منجر می‌شود. به همین دلیل، اثر نهایی جام جهانی بسیار فراتر از هزینه اولیه گردشگران است.

چالش‌ها و هزینه‌های اقتصادی میزبانی جام جهانی

با وجود مزایای فراوان، برخی پژوهشگران نسبت به هزینه‌های سنگین میزبانی هشدار داده‌اند. هزینه‌های بالای امنیت، هزینه نوسازی ورزشگاه‌ها، هزینه حمل‌ونقل، افزایش هزینه خدمات شهری و فشار بر بودجه عمومی از مهم‌ترین چالش‌های این رویداد محسوب می‌شوند. گزارش‌های مستقل در سال ۲۰۲۶ نشان داده‌اند که هزینه‌های عمومی کانادا برای میزبانی از ۱۳ مسابقه ممکن است به حدود ۱ میلیارد دلار کانادا برسد و بخشی از منافع اقتصادی پیش‌بینی‌شده به دلیل «جایگزینی گردشگران»، یعنی جایگزین شدن گردشگران فوتبال با گردشگران عادی، کمتر از انتظار باشد.

دیدگاه‌های متفاوت درباره منافع اقتصادی جام جهانی

برخی اقتصاددانان معتقدند درآمد اصلی جام جهانی متعلق به فیفا است، دولت‌ها بخش عمده هزینه زیرساخت و امنیت را پرداخت می‌کنند، بسیاری از مشاغل ایجادشده موقتی هستند و آثار مثبت اقتصادی در برخی شهرها کمتر از پیش‌بینی‌ها بوده است. در مقابل، طرفداران میزبانی معتقدند که منافع بلندمدت مانند ارتقای برند ملی، توسعه زیرساخت‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری خارجی در محاسبات کوتاه‌مدت به طور کامل منعکس نمی‌شود.

جمع‌بندی

جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های اقتصادی و ورزشی تاریخ کانادا به شمار می‌رود. بر اساس برآوردهای رسمی، این رویداد می‌تواند ۳٫۸ میلیارد دلار خروجی اقتصادی، ۲ میلیارد دلار افزایش تولید ناخالص داخلی، ۲۴ هزار فرصت شغلی و ۷۰۰ میلیون دلار درآمد مالیاتی ایجاد کند. با این حال، تجربه رویدادهای بزرگ ورزشی نشان می‌دهد که تحقق کامل این منافع به نحوه مدیریت هزینه‌ها، بهره‌برداری از زیرساخت‌ها و سیاست‌های توسعه گردشگری پس از مسابقات وابسته است. بنابراین، ارزیابی نهایی موفقیت اقتصادی این رویداد نیازمند بررسی نتایج واقعی پس از پایان مسابقات خواهد بود.

منابع:

• FIFA. (2024). FIFA World Cup 26™ to deliver estimated CAD 3.8bn in economic output for Canada
• Deloitte Canada. (2024). Economic Impact Assessment of the FIFA World Cup 2026 in Canada. (مطالعه تهیه‌شده برای فیفا و کمیته‌های میزبان)
• City of Toronto. (2025). FIFA World Cup 2026 Subcommittee Reports.
• Reuters Breakingviews. (2026). World Cup nets an economic draw.
• The Guardian. (2026). Seattle businesses near World Cup stadium report declining sales. (برای تحلیل آثار واقعی اقتصادی و پدیده جایگزینی گردشگران در شهرهای میزبان)