تکس ریترن چیست و آیا با درآمد صفر هم باید ثبتش کرد؟

تکس ریترن یا اظهارنامه مالیاتی کانادا، گزارش درآمد یک سال تقویمی است که معمولاً با فرم T1 ثبت می‌شود. CRA با بررسی این گزارش مشخص می‌کند چقدر مالیات بدهکارید، آیا بخشی از مالیات کسرشده به شما برمی‌گردد و چه مزایایی به شما تعلق می‌گیرد. برای آشنایی با مالیات پلکانی و تفاوت مالیات فدرال و استانی، نرخ مالیات در کانادا را ببینید.

اگر درآمدتان صفر بوده، ممکن است مالیاتی برای پرداخت نداشته باشید. بااین‌حال، برای ادامه دریافت مزایای وابسته به درآمد، باید اظهارنامه سالانه را ثبت کنید. همسر یا شریک زندگی‌تان هم معمولاً باید اظهارنامه خودش را بفرستد تا CRA بتواند درآمد خانواده را محاسبه کند.

اقامت مالیاتی شما از چه روزی شروع می‌شود؟

برای بیشتر تازه‌واردانی که برای زندگی به کانادا می‌آیند، اقامت مالیاتی از زمانی شروع می‌شود که در کانادا ساکن می‌شوند و پیوندهای اصلی اقامتی خود را شکل می‌دهند. داشتن خانه در دسترس، یا زندگی همسر و افراد تحت تکفل در کانادا، از نشانه‌های مهم است. تاریخ صدور کارت اقامت دائم، مجوز کار یا استادی پرمیت به‌تنهایی تاریخ شروع اقامت مالیاتی را تعیین نمی‌کند.

فرض کنید در ماه مه برای بازدید به کانادا آمده‌اید و در سپتامبر به تورنتو نقل مکان کرده‌اید و خانه گرفته‌اید. تاریخ اولین سفر را خودکار در اظهارنامه ننویسید؛ ابتدا مشخص کنید از چه روزی رابطه اقامتی شما برقرار شده است. اگر بخشی از سال در دو کشور زندگی کرده‌اید یا تاریخ شروع محل تردید است، پیش از ارسال اظهارنامه وضعیتتان را با CRA یا متخصص مالیات فرامرزی بررسی کنید.

مهلت ثبت اولین اظهارنامه و پرداخت مالیات

اگر در سال ۲۰۲۶ مقیم مالیاتی شده‌اید، اظهارنامه شما مربوط به سال مالی ۲۰۲۶ است و در سال ۲۰۲۷ ثبت می‌شود. طبق اطلاعیه CRA برای تازه‌واردان، مهلت معمول آن ۳۰ آوریل ۲۰۲۷ است. اگر شما یا همسر یا شریک زندگی‌تان خوداشتغال بوده‌اید، مهلت معمول ارسال طبق قاعده فعلی ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ است، اما مانده مالیات عموماً باید تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۷ پرداخت شود. جزئیات وضعیت خود را در راهنمای رسمی CRA برای تازه‌واردان و تقویم فصل ثبت بررسی کنید.

مهلت ۳۰ آوریل و ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ برای ثبت اظهارنامه سال مالی ۲۰۲۶

چه مدارکی برای تکس ریترن لازم است؟

مدارک را به دو دسته تقسیم کنید: اطلاعات هویتی و اقامتی، و مدارک درآمد و هزینه. اگر برگه‌ای نرسیده، مبلغ درآمد را از سوابق پرداخت بررسی کنید.

چهار دسته مدارک لازم برای اولین تکس ریترن کانادا

  • شماره بیمه اجتماعی (SIN)، نشانی فعلی، تاریخ شروع اقامت مالیاتی و اطلاعات همسر یا شریک زندگی، در صورت وجود.
  • برگه‌های مالیاتی مثل T4 برای حقوق، T4A برای بعضی پرداخت‌ها و T5 برای درآمد سرمایه‌گذاری، در صورت دریافت.
  • گواهی T2202 برای شهریه واجد شرایط و رسید هزینه‌هایی که می‌خواهید مطالبه کنید؛ مانند هزینه درمان یا نگهداری فرزند، در صورت احراز شرایط.
  • مدارک درآمد خارج از کانادا، با تفکیک قبل و بعد از شروع اقامت: فیش حقوقی، گردش حساب، گزارش سود و اسناد اجاره، به تناسب وضعیت شما.

رسیدهای پشتیبان را معمولاً همراه اظهارنامه الکترونیکی نمی‌فرستید؛ آن‌ها را حداقل شش سال نگه دارید تا اگر CRA خواست، قابل ارائه باشند.

با درآمد و دارایی در ایران چه کنیم؟

پیش از اقامت مالیاتی: حقوقی که برای کار در ایران و در دوره غیرمقیم بودن به دست آورده‌اید، معمولاً مشمول مالیات کانادا نیست. بااین‌حال، CRA ممکن است مبلغ درآمد جهانی آن دوره را برای سنجش بعضی اعتبارها یا درخواست مزایا بخواهد. اگر پیش از شروع اقامت، درآمدی از منابع کانادایی داشته‌اید، بررسی کنید آیا آن نوع درآمد باید در اظهارنامه گزارش شود.

بعد از شروع اقامت: درآمد جهانی این دوره را به دلار کانادا گزارش کنید، حتی اگر پول هنوز در ایران باشد. مثلاً برای کسی که در سپتامبر مقیم مالیاتی شده، اجاره ملک ایران پس از آن تاریخ در بخش درآمد دوره اقامت می‌آید. مبلغ، تاریخ دریافت، نرخ تبدیل و مدرک هر پرداخت را جدا ثبت کنید.

تفاوت گزارش درآمد قبل و بعد از شروع اقامت مالیاتی کانادا

برای بعضی دارایی‌هایی که هنگام شروع اقامت داشته‌اید، ارزش منصفانه بازار در آن تاریخ مبنای محاسبه سود یا زیان فروش آینده است. اسناد ارزش‌گذاری را نگه دارید. در سالی که برای اولین بار مقیم کانادا می‌شوید، معمولاً فرم گزارش دارایی خارجی T1135 را لازم ندارید، اما این معافیت وظیفه گزارش درآمد خارجی آن دوره را از بین نمی‌برد. برای ملک اجاره‌ای، فروش دارایی یا درآمدی که در ایران روی آن مالیات داده‌اید، از متخصص پرونده‌های فرامرزی کمک بگیرید. تفاوت اصل پس‌انداز، درآمد و سود فروش در مطلب مالیات انتقال پول به کانادا توضیح داده شده است.

مراحل ثبت اولین تکس ریترن کانادا

برای شروع نیازی به حساب آنلاین CRA ندارید. روش ثبت را بر اساس پیچیدگی پرونده و امکان ارسال الکترونیکی انتخاب کنید.

گام اول: روش ثبت را انتخاب کنید

بیشتر افراد، از جمله بسیاری از کسانی که برای اولین بار ثبت می‌کنند، می‌توانند با نرم‌افزار تأییدشده CRA و سرویس NETFILE اظهارنامه بفرستند. ثبت کاغذی هم گزینه معتبر است. کلینیک مالیاتی رایگان برای درآمد پایین و پرونده ساده مناسب است؛ اگر اجاره ملک، فروش دارایی یا چند منبع درآمد خارجی دارید، پیش از مراجعه بپرسید پرونده شما را می‌پذیرند یا به تهیه‌کننده اظهارنامه ارجاع می‌دهند.

گام دوم: اطلاعات را وارد و اظهارنامه را ارسال کنید

تاریخ شروع اقامت مالیاتی و استان یا قلمرو محل اقامت در ۳۱ دسامبر را وارد کنید. سپس برگه‌های مالیاتی، درآمد جهانی دوره اقامت و ارقام دوره پیش از اقامت را در بخش مربوط به خود ثبت کنید. مطلب محاسبه مالیات در کانادا به فهم اجزای مبلغ نهایی کمک می‌کند.

گام سوم: اعلامیه ارزیابی را بررسی کنید

شماره تأیید ارسال را نگه دارید و پس از بررسی CRA، اعلامیه ارزیابی یا Notice of Assessment را با نسخه ارسالی مقایسه کنید. این اعلامیه رقم بدهی یا بازپرداخت و تغییرات اعمال‌شده را نشان می‌دهد. پس از ارزیابی اولین اظهارنامه، معمولاً می‌توانید برای My Account ثبت‌نام کنید و وضعیت پرداخت، مزایا و اسناد مالیاتی را ببینید.

برای مزایای دولتی تا اولین اظهارنامه صبر نکنید

اگر واجد شرایط باشید، می‌توانید برای بعضی مزایا قبل از نخستین تکس ریترن اقدام کنید. مزیت Canada Groceries and Essentials Benefit یا CGEB جایگزین GST/HST Credit شده است. تازه‌واردان بدون فرزند از فرم آنلاین RC151 استفاده می‌کنند. اگر فرزند زیر ۱۹ سال دارید و از مسیر RC151 درخواست می‌دهید، CRA فرم کاغذی و مدارک مربوط به کودک را می‌خواهد.

اگر شرایط Canada Child Benefit را دارید، از فرم RC66 و ضمایم لازم برای تازه‌واردان استفاده کنید. CRA از اطلاعات همان درخواست برای بررسی CGEB هم استفاده می‌کند. درآمد پیش از ورود شما و همسرتان ممکن است برای محاسبه مبلغ لازم باشد، حتی اگر در دوره موردنظر درآمدتان صفر بوده باشد. پس از درخواست اولیه، ثبت سالانه اظهارنامه برای ادامه دریافت مزایا اهمیت دارد.

اشتباهاتی که بررسی اظهارنامه را عقب می‌اندازند

  • نام یا SIN روی برگه مالیاتی با اطلاعات ثبت‌شده شما نمی‌خواند و پیش از ارسال آن را با صادرکننده بررسی نمی‌کنید.
  • سود یا اجاره‌ای را که پس از شروع اقامت در ایران دریافت کرده‌اید، چون به کانادا منتقل نشده کنار می‌گذارید.
  • درآمد پیش از اقامت را به‌جای وارد کردن در بخش مربوط به مزایا یا اعتبارها، با درآمد مشمول مالیات دوره اقامت جمع می‌زنید.
  • درآمد را با یک نرخ تبدیل ثبت می‌کنید، اما تاریخ و مرجع آن نرخ را کنار اسناد نگه نمی‌دارید.
  • اسلیپ یا رسیدی را پس از ارسال دور می‌ریزید و برای پاسخ به درخواست CRA نسخه‌ای ندارید.

جمع‌بندی

برای اولین تکس ریترن، ابتدا تاریخ شروع اقامت مالیاتی را مشخص کنید. مدارک درآمد داخل و خارج کانادا را به دو دوره قبل و بعد از آن تاریخ تقسیم کنید و رسیدهای مربوط را کنار هر درآمد بگذارید. اظهارنامه را تا مهلت مربوط به وضعیت خود بفرستید و اگر بدهی دارید، موعد پرداخت را جداگانه در نظر بگیرید.